16 Mart 2020 Pazartesi

Mimarlık Tarihi

Mimarlık tarihi farklı uygarlıklar, ülkeler ve zamanlardaki mimarlık tarihininin gelişimini inceler.


Mimarlık tarihi farklı uygarlıklar, ülkeler ve zamanlardaki mimarlık tarihininin gelişimini inceler. İlk mimari eserler Cilalı Taş Devri ile başlar. Güneybatı Asya’daki bu döneme ait kalıntıların geçmişi MÖ 10000’e kadar gitmektedir. Bu döneme ait kalıntılar Toros Dağları' nın güneyindeki Orta Doğu'da geniş bir alanı ifade eden Levant’ta da rastlanmaktadır. Buralardan yerleşim bölgeleri yavaş yavaş doğuya ve batıya yayılmıştır. Cilalı Taş Devri’nin ilk dönemlerine ait MÖ 8000'li yıllarda Güneydoğu Anadolu, Suriye ve Irak’ta kalıntılara rastlanmaktadır. Yemek pişirilmenin yapıldığı ilk yapılar Avrupa kıtasında ise MÖ 5500'den itibaren rastlanmaktadır. Ufak tefek istisnaları olsa da Kuzey ve Güney Amerika’da yaşayan insanlar, Avrupa’dan gelen ilk temaslara kadar Taş Devri dönemine ait yerleşim birimlerinde yaşıyorlardı. Antik Mısır Mimarisi Antik Mısır mimarisinin en önemli ve günümüzde en tanınmış yapıları firavunlar için inşa edilmiş olan piramitlerdir. Antik Mısır piramitleri , dünyanın yedi harikası arasında ayakta kalan tek eser olması bağlamında da önemlidirler. Pre-Kolombiya Mimarisi Antik Yunan Mimarisi Antik Yunanistan’da yapılan eserlerden ayakta kalanlarının en önemlileri Atina'da Korint'te, bugün Türkiye sınırları içinde kalan Efes ve Bergama'da görülebilir. Bugüne dek kurulmuş en görkemli Yunan şehri, Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri sayılan İskenderiye Feneri'nin inşa edilmiş olduğu, Mısır'daki İskenderiye şehri olarak kabul edilir. Fakat yağmalar ve afetler sonucu bugün İskenderiye Feneri de dahil olmak üzere neredeyse hiç bir eser ayakta değildir. Eski Yunanlarda mimarinin oldukça gelişmiş bir başka kolu da anıtmezarlardır. Yunanlar yaptıkları evlerin ya da diğer yapıların zeminlerini geleneksel bir nedenden dolayı aşınmış çakıl taşları ile döşerlerdi. Ana fon siyah olup desenler beyaz varsa renkli çakıl taşlarından yapılırdı. Ayrıca Yunanların en sık görülen yapıları ise tiyatrolardır. Bulgulara göre ilk tiyatrolar Dionysos adına yapılan dini şenliklerde tapınakların önünde bulunan, aslen bir sunak olan ve halkın etrafındaki tepelere çıkarak seyrettiği, ilahi söylenen yükseltilerdir. Tiyatrolar zamanla gelişerek ilk amfitiyatro örnekleri oluşmuştur. Asya Mimarisiİran Mimarisi

Hint Mimarisi

Çin Mimarisi

Japon Mimarisiİslami mimari İslami mimariİslam'ın kuruluşundan bugüne kadar, İslam kültürü içersinde bina ve yapıların tasarım ve yapımlarını etkileyen geni bir yelpazedeki hem seküler hem de dini yaklaşımları kapsayan bir ifadedir. İslami mimarinin temel eser seçenekleri; CamilerMezarlarSaraylar ve Kale'lerdir. Ayrıca hamamlarçeşmeler ve diğer mimari seçeneklere ait örnekler de verilmiştir. Afrika Mimarisi ==Avrupa MimarisiOrtaçağ Mimarisi

Rönesans Mimarisi

Rönesans mimarları Eski Yunan ve Roma sanatından esinlenerek eserlerini tasarlamışlardır. Kubbeler, zarif sütunlar, dış yüzeyi süsleyen yuvarlak pencereler, üçgen alınlıklar ve iç yüzey süslemeleri klasik öğelerin yoğun biçimde kullanılması Rönesans dönemi mimarlık tarzıdır. Rönesans'ın önemli mimarları arasında MichelangeloFilippo BrunelleschiDonato Bramante ve Andrea Palladio yer almaktadır.

Barok Mimarisi

16. ile 18. yüzyıllarda gelişen ve müzik, resim ve edebiyat alanından sonra mimarlık alanında da kendine önemli ölçüde yer edinen akımdır. Ağırlıklı olarak kilise ve saraylarda tanrı ve mitoloji taslaklarına dayalı ve işlemeli duvarlar, görkemli bahçelerle donatılmış mimari anlayıştır.

Aydınlanma Dönemi Mimarisi

Beaux-Arts MimarisiModern Mimarlık== Modern mimarlık19. yüzyılın Eklektisist mimarlığına karşı çıkan özgün yaratma yanlısı tüm mimari akımların genel adıdır.

Fonksiyonalizm

Futurist Mimari

Ekspresyonist Mimari

Ekspresyonist mimarlık (Dışavurumcu Mimarlık), modern mimarlık akımlarından biridir. Almanya'da I. Dünya Savaşı sonrası ortaya çıkan Ekspresyonist mimarlık, 1930'a kadar varlığını sürdürmüştür. Çok kesin ve çizgileri belirlenmiş bir üsluba sahip değildir. Ekspresyonist mimarlık, genelde tarihten biçim aktarmaları yapmayı yadsımış olmasına rağmen ortaya çıkan bazı ürünlerde geçmişi yorumlama çabası görülmektedir. Yine de Ekspresyonistlerin ana özelliği hiçbir biçimsel önyargı taşımamaları ve daima yaratma sorunsalını ön plana çıkarmalarıdır.

Postmodern Mimari

Postmodern mimari ilk örneklerinin 1950'lerde başlıdığı varsayılan ve günümüz mimarisinde de de etkisini sürdüren uluslar arası bir üsluptur. Mimarlıkla postmodernitenin habercisi, genellikle modernizmin sahip olduğu uluslar arası üslubun biçimciliğine bir yanıt olarak "nüktenin, süslemenin ve göndermenin" geri dönüşüdür. Kaynakça Basılı yayınlar * Braun, Hugh, An Introduction to English Mediaeval Architecture, London: Faber and Faber, 1951. * Francis Ching, Mark Jarzombek, Vikram Prakash, A Global History of Architecture, Wiley, 2006. * Copplestone, Trewin. (ed). (1963). World architecture - An illustrated history. Hamlyn, London. * Hitchcock, Henry-RussellThe Pelican History of Art: Architecture : Nineteenth and Twentieth Centuries, Penguin Books, 1958. * Nuttgens, Patrick (1983), The Story of Architecture, Prentice Hall, ISBN * Watkin, David (Sep 2005), A History of Western Architecture, Hali Publications, ISBN ;Modernizm * Banham, Reyner, (1 Dec 1980) Theory and Design in the First Machine Age Architectural Press. * Curtis, William J. R. (1987), Modern Architecture Since 1900, Phaidon Press, ISBN-X * Frampton, Kenneth (1992). Modern Architecture, a critical history. Thames & Hudson- Third Edition. ISBN * Jencks, Charles, (1993) Modern Movements in Architecture. Penguin Books Ltd - second edition. ISBN-X * Pevsner, Nikolaus, (28 Mar 1991) Pioneers of Modern Design: From William Morris to Walter Gropius, Penguin Books Ltd. ISBN

Dış bağlantılar

Tolomeus Panoramas about Architectural History (İngilizce) * The Society of Architectural Historians web sitesi (İngilizce)

MİMARİ MALZEME SEÇİMLERİ NASIL YAPILIR?





Tasarladığımız bir projenin çizimlerini ya da maketlerini fiziksel olarak gerçeğe dönüştürmenin yolu malzeme seçimleridir. Bu yazıda mimarların malzemelere nasıl karar verdiğini, neyin doğru olduğunu nasıl bildiğimizi, malzemelerin bize nasıl hissettirdiklerini paylaşacağız.
Mimari malzeme seçimleri aslında projenin erken tasarım aşamasında yapılmalıdır. Çünkü binanın formunu ya da iç mekanların karakterini onlar oluşturur. Tabiki binanın kendi formu, proporsiyonları da önemli. Malzemeler ve form projeyi birlikte ortaya çıkarır.
Farklı projelerde aynı malzemeler seçilse bile hangi malzemeden hangi oranda kullanıldığı, hangisinin daha baskın olduğu, yüzey bitişleri ne hissettirmek istediği ile ilgili olarak tamamen farklı projeler ortaya çıkabilir.
*Binanın karakterini ve formunu malzemeler oluşturur.

Malzeme seçimleri yapılırken hangi methodlar uygulanır?
1-Fiziksel özelliklerinin değerlendirilmesi
Malzeme seçiminde dikkat edilecek hususlar aslında malzemenin özelliklerini bilmekten geçer.
Bunlardan fiziksel özellikler:
-Ağırlık
-Yoğunluk
-Gözenekli oluşu
-Hava koşullarına dayanıklılığı
-Akustik özelliği
-Aşınma durumu
-Mukavemeti
-Görünümü
-Renkleri
-Dokusu
-Şekli
-Parlaklığı
-Bakımı
*Malzemelerin fiziksel özellikleri

2-Projenin konsept aşamasında örnek görsellerin toplanması
Örnek görseller konsept belirlenirken ya da malzeme seçimlerinde ilham olacaktır.
*Örnek görseller toplanmalıdır.

3-Projenin araziyle/çevreyle görsel ilişkisi
Renkler, yüzeyler, dokular çevredeki bir yeşil alan, bir su öğesi, yakındaki bir bina,  tasarlanan iç mekansa pencereden görünen manzara yani projeye ilham olabilecek ve çevresiyle uyum sağlayabilecek malzemeler gözden geçirilmelidir.

*Malzemenin çevreyle olan ilişkisi

4-Bağlayıcılar
-Fiziksel olarak lokasyonu çevre binalarla ilişkisi
-Tarihi ya da kültürel bağlamlar, (örnek: kapadokyada bir bina yapılıyorsa çevredeki yerel taşlar malzeme seçiminde yol gösterebilir.)
-Su, güneş veya rüzgar gibi dış hava koşullarına maruz kalması durumu

*Bağlayıcı öğeler

5-Malzemenin yarattığı hisler
Seçilen malzemelerle projenin çevresine hissettirdikleri önemlidir. Örneğin ahşa p sıcak bir malzemeyken beton yüzey soğuk bir etki verir. Bunların bir arada kullanılması ile bir denge de oluşturulabilir.
Malzeme yüzeyinin dokusu görsel ve dokunma ile farklı hisler yaratır.
Malzemenin ışığı yansıtmasıyla yine ortamın atmosferi değişir.

*Malzemelerin dokusu ve bir araya gelişleri

6-Maliyet
Malzeme seçiminde rol oynayan bir diğer ve en önemli faktörlerden biri maliyettir.
-Tedarik etmek
-Nakliye
-Uygulama maliyeti
-Bakımı
-Kullanım ömrü
gibi hususlar maliyeti direkt etkileyeceği için malzeme seçerken gözönünde bulundurulmalıdır.
Seçilen malzeme boyutları projedeki proporsiyonlara uygun olmalı ve bu sayede zayiat minimuma indirilmelidir.
Malzemenin kesim şekli, kenar, yüzey bitişleri işçilik maliyetini arttırır.
Proje bütçesi içinde kalarak ve küresel sorunları dikkate alarak özellikle çevre dostu malzemeler seçilmeli geri dönüşümlü, sürdürülebilir binalar ve mekanlar üretilmelidir.

İnşaat Terimleri Sözlüğü


Herkes için İnşaat Terimleri Sözlüğü
Sık kullanılan inşaat terimleri ile ilgili bir derleme yaparak size sunmak istedim. Yeni mezunlara, şantiyelere ve inşaat sektörüne faydalı olması dileğimle.
  1. ADERANS :Yapışma, bağlanma
  2. ABSORBSİYON :Emme, absorbe etme
  3. AGREGA :Kum, çakıl, kırmataş gibi yapı malzemelerinin adı
  4. APLİKASYON :Projeye göre yapı temelini arazi üzerinde oturacağı alanı belirleme
  5. ASMOLEN :Pişmiş toprak, cüruf ve çimento karışımından yapılmış, ses geçirmez, delikli briket türü.
  6. ASMOLEN DÖŞEME :Pişmiş toprak, cüruf ve çimento karışımından yapılmış, ses geçirmez, delikli briket türünden imal edilmiş döşeme
  7. ATAŞMAN :Proje dışı yapılan işlerin belirtilmesi
  8. BETON :Kum, çakıl ya da kırmataş, çimento, su ve gerektiğinde katkı maddeleri kullanılarak elde edilen yapı malzemesi
  9. BRÜTBETON :Çıplak, düzgün yüzeyli beton
  10. AKS :İki yapı elemanının, ortasından ortasına alınan ölçü, uzaklık
  11. ALİYNMAN :Hizaya getirme, aynı eksene getirme
  12. ALKALİ AGREGA REAKSİYONU :Alkali – agrega reaksiyonu, agreganın reaktif silis bilşenleri ile çimentonun alkalileri (Na2O ve K2O) arasında oluşan kimyasal bir olay
  13. ANKASTRE :Bir ucu sabit kiriş, gömme
  14. APSİS :Yatay koordinat
  15. ARTER :Ana yol
  16. BALAST :40-110 mm çapında kırmataş
  17. BAYPAS :Çevirme, devre dışı bırakma, aşırtma, kırmataşın konkasörlerde kırılması ve dane çaplarının belirlenmesi işleminde dışarı atılan kirli-ince toz malzeme
  18. BEKO:Terskepçe, kendine çekerek hendek kazan bir çeşit ekskavatör
  19. BİMSBETON :Agrega olarak bims agregaları kullanılarak, gerektiğinde kum ilave edilerek yapılan hafif beton
  20. BİRİM AĞIRLIK :Bir malzemenin ağırlığının hacmine bölünmesiyle elde edilen değer
  21. BLOKAJ :Taşdöşek, 100-150 mm boyutlu taşların zemine döşenip sıkıştırılması
  22. BORDÜR :Kenar taşı
  23. BRANŞMAN :Bağlantı kolu
  24. ÇİÇEKLENME :Sertleşmiş beton içindeki, çimento harcındaki bileşenlerin çözünüp dışarı sızması ve yüzeyde kristalleşip birikmesi sonucu oluşan lekeler
  25. DANSİTE :Yoğunluk
  26. DEŞARJ :Boşaltma
  27. DEVER :İç eğim
  28. DİLATASYON :Yapılarda deprem, ısı, farklı oturma gibi hareketleri karşılayabilmek için bloklar arası bırakılan aralık
  29. DOZ :Bir karışıma girmesi gereken miktar
  30. DOZAJ :Ayarlama, düzenleme
  31. DURABİLİTE :Kalıcılık, betonun servis ömrü boyunca fiziksel ve kimyasal etkilere karşı koyması, dayanım
  32. EKSKAVATÖR :Kazma ve yükleme makinası
  33. ELASTİSE MODÜLÜ :Statik hesaplamada bir gerilimin, kısalma ya da eğilme miktarına bölünmesi ile bulunan değer
  34. ETÜT :Ön çalışma
  35. FAY :Yer kırığı, yer çatlağı
  36. FİLLER :0,25 mm göz açıklıklı kar elekten geçen ince malzeme, taşunu, mineral toz
  37. FİNİŞER :Serme ve sıkıştırma makinası
  38. FİRKETE :U harfi biçiminde bükülmüş betonarme demiri
  39. FORE KAZIK :Bir boru çakarak, içini boşalttıktan sonra, demirlerini koyup beton döküldükçe kılıf borunun çıkartılması yöntemiyle yapılan kazık
  40. GABARİ :Yapılacak bir binanın imar planında belirtilmiş azami yükseklik
  41. GAZ BETON :İnce ve silisli bir agrega ve inorganik bir bağlayıcı madde (kireç veya çimento) ile hazırlanan karışımın, gözenek oluşturucu bir madde katılarak hafifletilmesi yolu ile elde edilen hafif beton
  42. GERBER KİRİŞİ :Oynaklı (mafsallı) kiriş
  43. GRONÜLOMETRİ :Kum, çakıl, kırmataş gibi yapı malzemelerinin elek analizleri sonucunda tane dağılımının belirlenmesi. Tane ölçüm
  44. GROBETON :Kaba beton, düşük dozlu demirsiz beton
  45. HARÇ :Kargir duvarlar ile iç ve dış sıvaların yapımında kullanılan ve mineral esaslı bir bağlayıcı, harç kumu, su ve gerektiğinde ilave edilen katkı maddelerinin uygun oranlardaki karışımları ile oluşturulan bir yapı malzemesi
  46. İNTEGRAL :Tümlev olarak da bilinir. Matematikte türevi [Dg(x)] verilen bir f(x) fonsiyonuna eşit olan bir g(x) fonksiyonu bulma tekniği
  47. İNCELİK MODÜLÜ :Agrega gradasyon özelliği hakkında bilgi saglayan ampirik bir sayısal değerdir. İncelik modülü = Elek üzerinde kalan agreganın yığışımlı yüzdesi / 100
  48. İSTİNAT DUVARI :Dayanma duvarı
  49. KAPİLER BOŞLUK :Kılcal boşluk
  50. KARKAS :İskelet, bir yapının betonarme, çelik, ahşap gibi taşıyıcı sistemi
  51. KAROT:Zemin, beton, asfalt gibi yapımlardan, özel aygıt (karotiyer) ile alınan silindirik örnek
  52. KAVİTASYON :Su yapılarında rastlanan oyulma olayı
  53. KAYAR KALIP :Düşey olarak sürekli yükseltilebilen kalıp
  54. KLİNKER :Çimentonun temel bileşenleri olan kil ve kireç taşının pişirilmesiyle elde edilen ceviz büyüklüğündeki ürün
  55. KOMPAKT :Sıkı, katı, yoğun
  56. KONSOL :1-Bir nesneyi alttan ve duvardan dstekleyen eğik parça 2- Yalnız bir ucu yapı elemanına gömülü, diğer ucu boşta olan yapı öğesi
  57. KOROZYON :Kimyasal aşınma
  58. KÜR :Betonun priz süresi ve dayanım kazanması aşamasında su kaybı ve hava etkisinden korunması
  59. LENTO :Üzerlerine gelen yükleri taşıyabilmek için kapı, pencere vb. açıklıklarının üst başlarına konan ahşap, çelik ya da betonarme kiriş
  60. LİMİT :Matematite yakınlık kavramına dayalı olarak belirlenen ve özellikle bir fonksiyona değerinin tamamlanmamış olduğu bir noktada, bu noktanın yakınında bulunan noktalardaki değerlerine uygun düşen bir değer aramak amacıyla yararlanılan kavaram
  61. LODER :Yüklenici, kepçe
  62. LOS ANGELES AŞINMA DENEYİ :Agreganın aşınmaya dayanıklılığının belirlenmesinde kullanılan deney yöntemlerinden biri
  63. MAFSAL :Eklem, Birbirine bağlanmış parçaların her yönden dönmesini sağlayan baglantı ögesi
  64. MASİF :1- Kaplama ya da doldurma olmayan 2- Beton genişlik ve derinliğince aynı olan
  65. MESNET:Dayanak
  66. MERTEK :Çatılarda kaplama tahtalarını taşıyan, eğim yönünde latalar
  67. MICIR :4-32 mm dane çaplı kırmataş
  68. MOLOZ :Yapım yıkım artığı
  69. MOMENT :Bir kuvetin uygulandğı kütleyi bir eksen etrafında döndürme eğilimi
  70. NERVÜR :Diş, damar, kaburga
  71. NERVÜRLÜ DÖŞEME :Bir yönde yaklaşık 50 cm aralı seri kirişçikli tek doğrultulu döşeme
  72. NERVÜRLÜ ÇELİK :Üzerinde çeşitli biçimde kabartıları olan betonarme çelik
  73. NİVELMAN :Arazi üzerinde çeşitli noktaların belli bir röpere göre yükseklikleri ya da yükseklik farklılıklarının ölçme eylemi
  74. PARAPET :Balkon, teras, köprü vb. korkuluk duvarları
  75. PERMEABİLİTE :Geçirgenlik
  76. POISSON ORANI :Beton numunelerine elastik bölgede basınç gerilmeleri uygulandığında deney numunelerinde meydana gelen enine birim uzamanın boyuna birim kısalmaya mutlak değerce oranı
  77. POROZİTE :1- Gözeneklilik 2- Bir boşluğun birim dolu hacmine oranı
  78. POZ :Kalem, çeşit
  79. PREFABRİKASYON :Önyapım, ön üretim
  80. PREKAST :Önceden dökülmüş
  81. PRİZ :Beton ve harçlarının katılaşmaya başlama süresi
  82. PUZOLAN :Tras, kireç ve suyla karışınca sertleşebildiğinden bağlayıcı olarak kullanılan volkanik toprak
  83. RADİJENERAL :Bir yapının tüm büyüklüğü ile zemine oturduğu yekpare temel. Radye temel
  84. RETORDER :Geciktirici
  85. RİJİT :Sert, katı, eğilmez, bükülmez. Oynak ya da esnek olmayan
  86. ROTARİ :Döner. Delicisi dönerek çalışan sondaj makinası
  87. RÖTRE :Büzülme
  88. SEGREGASYON :Ayrışma
  89. SEPTİK (ÇUKUR) :Sızdırmaz çukur
  90. SLAMP :Çökme, betonun (kıvamının) ölçülebilen oturması
  91. SOĞUK DERZ :Beton dökümü sırasında uygulamadaki gecikme sebebiyle iki tabaka arasında meydana gelen derz veya süreksizlik
  92. SÖMEL :Temel pabucu
  93. STATİK :1-Durgun, dingin, herhangi hareketi olmayan 2-Dengeli
  94. ŞAPO :Betonarme kiriş ve döşemelerde aşırı çekme gerilmelerini karşılmak üzere mesnetlerde ek olarak en üst konan özel şekilli demir
  95. ŞÖNT (BACA) :Bina yükliğince uzanan geniş ana kanala her katın bacasının bAğlandığı baca tipi
  96. ŞÜT :Düşme, akım hızını kesme için yapılan basamaklama
  97. TABLİYE :Döşeme plağı
  98. TAŞERON :Bir yapının bir bölümünü sadece işçilik olarak üstlenen sermaye, ekipman ve teknik kadrosu az küçük yapımcı
  99. TRAS :Bağlayıcı özelliği olan volkanik tüf
  100. TUVENAN :Dereden çıkarılmış, elenmemiş ve yıkanmamış, olduğu gibi kullanılan kum çakıl karışımı yapı malzemesi
  101. TÜREV :Matematikte bir fonksiyonun, bir değişkene göre değişim hızı
  102. UNİFORM :Tek biçim homojen eş dağılmış
  103. VAKUMLU BETON :Vakum yöntmiyle içindeki fazla suyun alınarak prizi çabuklaştıran, kalıp alma süresini kısaltan beto
  104. VİBRASYON :Titreşim
  105. VİZKOZİTE :Bir sıvımsı maddenin akmaya gösterdiği karşı koyma

10 TEMEL TASARIM İLKESİ


Tasarıma giriş yaptığımız derslerin olmazsa olmazı, vazgeçilmezi, tasarım hayatımız ilerledikçe unuttuğumuz belki de görmezden geldiğimiz fakat içten içe varlığını hep hissettiğimiz tasarım ilkelerinin önemini elbette hepimiz çok iyi biliyoruz. Buna rağmen ne kadar okusak, ne kadar görsel incelemeler yapsak da tasarım prensipleri hep bir soru işareti kafamızda.
Tasarım ilkelerinin vaziyet-i hali böyle olunca  Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisi Efil Türk bitirme projesi olarak 3D kesilmiş bir kolaj çalışması hazırlamış.
Çalışmanın hem eğitici, hem de görsel estetiğinden dolayı eğlenceli bir yanı var. Prensipler odaklı yapılan bu çalışma; 50X70cm poster ölçülerinde ve hatta satın alabileceğiniz, kağıtlarla muntazam bir estetik düzende yapılmış. 10 temel ilkeyi(denge, hiyerarşi, örüntü, ritim, boşluk(mekan), proporsiyon(orantı), vurgu, hareket, kontrast, uyum)esas alan Efil Türk’ün çalışmasını sizler için derledik. Görsel estetiğe bakıp anekdotları unutmamakta fayda var.  İşte her tasarımcının ezber etmesi gereken 10 temel prensip;
Denge
Bir tasarım prensibi olarak denge, tasarımı oluşturan parçaların tanımlı ve estetik bir biçimde yerleştirilmesidir.
Hiyerarşi
Görsel hiyerarşi, insan gözünün gördüklerini algılama düzenidir. Bu düzen ise algı alanı içerisindeki formlar arasında bulunan görsel kontrastla oluşur.
Örüntü
“Bir düzen ve yineleme içerisindeki iki ya da üç boyutlu nesneler topluluğudur.” Örüntü, tasarım elemanlarının planlı yada rastgele tekrarlar halinde yerleştirilmesiyle, yüzeylerin yada resimlerin kalitesini artırmak için kullanılır.
Ritim
Elemanların-renklerin, şekillerin, formların, mekanların-boşlukların ve dokuların görsel hareketlerinin tekrarıdır.
Boşluk (Mekan)
Bir sanat çalışmasının içindeki yada çevresindeki boş alan yada yüzeydir. Boşluk(Mekan) iki boyutlu yada üç boyutlu olabileceği gibi, negatif ve/veya pozitifte olabilir.
Proporsiyon(Orantı)
Bir tasarımdaki çeşitli elemanların, göreceli boyut ve ölçeklerine göre kendi aralarında ve parçalarla bütün arasında bulunan oranlarıdır.
Vurgu
Bir tasarımda odak noktası oluşturur. Dikkatleri tasarımın en önemli gördüğümüz kısmına çekmemizi sağlar.
Hareket
Sanatçının, gözü bir kompozisyonun içine, çevresine yada kompozisyona doğru yönlendirmesinin yoludur. Görsel bir imajda hareket, objeler imajın içinde hareket ediyormuş hissiyatı uyandırdığında ortaya çıkar.
Uyum
Bütün bir kompozisyonun ahengi-armonisi demektir. Kompozisyonun parçaları bütüncül bir görsel tema gibi çalışır.
Kontrast
Tasarımdaki farklı elemanların farklılıklarının vurgulanmasını sağlayan ve/veya bu elemanlarının aralarında denge oluşturan kombinasyonlardır.

TASARIMIN YAPI TAŞLARI: TASARIM PRENSİPLERİ VE ELEMANLARI

TASARIM PRENSİPLERİ

Tasarımın yapı taşları dizisinde son bölüm tasarım prensipleri ile sonlanıyor. Tasarım prensipleri, tasarıma temel şekilde yön verirler . Prensipler, tasarıma yönlendirme ve yeni boyut katarken, tasarım elemanlarının (çizgi, şekil, form, mekan, renk, doku, desen) bu süreçte yadsınamaz bir etkisi vardır.Sizler de tasarım sürecinizde,tasarım elemanlarının tasarım prensipleri ile birlikte doğru kullanım ve kombinasyonlarıyla etkili,doğru tasarımlar  yapabilirsiniz.Denge, ritim, vurgu, kontrast, harmoni, oran, bütünlük, çeşitlilik prensiplerinden  oluşan  bu dizide tasarım prensiplerini , detaylandırılmış örneklerle kavramsal bir şekilde açıkladık.
DENGE
Denge hali parçaların bütün içerisindeki kararlılığının gösterilebilmesi için eşit olarak dağılımının sağlanmasıdır.Bütünü oluşturan parçalar arasında renk,yön,biçim,oran,bütünlüğü olmalıdır.Tasarımda denge bütünlüğü sağlanırken, elemanların kullanım ve seçiminden dolayı oluşabilecek monotonluklardan kaçınılmalıdır. Simetrik Denge, Asimetrik Denge, Radial Denge, Dikey Denge, Yatay Denge, olmak üzere çeşitlendirilir.
Simetrik Denge
Tasarım içinde elemanlar bir merkez çizgisi veya eksene göre tasarlanır.
Asimetrik Denge
Tasarım parçaları aynı değildir.Fakat görsel olarak eşit ağırlıktadır.Örnekteki cephedeki asimetrik denge, uzun olan  cephede asimetrik olarak dağılımı yapılan  parçalarla sağlanmıştır.
Radyal Denge
Tasarım ögeleri merkezden dışa doğru yayılır.
Dikey Denge
Tasarımdaki üst ve alt kısımlar görsel olarak eşittir.Örnekte ;dikey dengeye sahip binanın suya yansımasıyla etkili olması sağlanmış.
Yatay Denge
Yatay düzlemde parçalar görsel olarak dengeli ve eşittir.
RİTİM
Bütün içindeki parçaların ,renk,çizgi ,şekil,doku,veya desen gibi elemanlarla birlikte sağladığı uyumlu tekrarlardır.Bu ritmik etki farklı veya zıt eleman kullanımlarıyla da sağlanabilir.Sıralı Ritim,Kademeli Ritim ,Rastlantısal Ritim olarak çeşitlendirilir.
Düzenli – Sıralı Ritim
Tasarımda kullanılan elemanların aynı tekrarlarla veya aralıklarla tekrarlanarak kullanılmasıdır.Küp evlerin yanyana gelmesiyle ve tekrarlarıyla ritmik bir denge oluşturulmuş.
Rastlantısal Ritim
Elemanların tasarım içinde rastlantısal veya düzensiz aralıklarla kullanımıdır.Camilerde kullanılan kubbelerin farklı boyut ve ritimsel hareketliliği bu etkiyi arttırır.
Kademeli Ritim
Tekrarlanan elemanın her tekrarda bir detayın azalarak veya artarak oluşturulmasıyla kademelendirilmesidir.
VURGU
Tasarım da dikkat çekmek istenilen kısaca vurgulanmak istenen kısımdır.Bunu renk, şekil,form veya diğer elemanlarla sağlayabiliriz.Açık-koyu, dolu- boş ilişkisi de bu noktada dikkat edilmesi gereken bir husus olacaktır. Tasarımda göz alıcı olan, odak noktasıdır. Boyut,yerleşim,şekil,renk,veya çizgilerin kullanımı vurgulanacak kısmı tanımlı kılar.
KONTRAST
Tasarım elemanlarının kullanılmasıyla bütünde oluşturulan farklılıktır.Renk, oran, ölçek, şekil, doku vb tasarım elemanları ile mekanda tasarım ürününde istenilen kontrast etki elde edilebilir.
HARMONİ
Tasarımdaki harmonik –hareketli dokunuşlar,tasarım elemanlarındaki uyumlu,dengeli ve düzenli dağılım ile tasarımın her noktasında bütünlükte bir dikkat oluşturur.Kullanıcıda akış veya eylem hissi oluşturur.
ORAN
Bir parçanın diğer parçalarla ve bütünle olan ilişkisi, tasarımdaki elementlerin boyut çerçevesinde birbirleri ile olan ilişkisidir.Estetik görünüme katkısı büyüktür.Doğadaki bütün varlıklar estetik bir orana sahiptir. Bu oran altın oran olarak nitelendirilmektedir.(the Washington Monument)Yüksekliğinden dolayı şehir ölçeğinde oluşturduğu bu oran etkisiyle bölgede etkili bir izlenim bırakır.
BÜTÜNLÜK
Bir tasarımı oluşturan bütün parçalarda aradığımız bütünsel uyumdur.Elemanlar arasındaki uyumda kendine has bir uslüp vardır. Kullanılan bu dil,çizgi,renk,malzeme,veya doku gibi elemanların tutarlı ve dengeli kullanımı ile elde edilebilir
ÇEŞİTLİLİK
Değişiklik ve zıtlıkları içeren tasarım ilkesidir.Tasarımdaki çeşitlilik ilkesi,bütünün içerisinde canlı ve zengin bir çeşitliliğin de elde edilebilmesi için tasarımı farklı kılan bir unsur olacaktır.Çeşitlilik,tasarımın farklı durum, form, şekil, farklılık, vurgu,farklı boyut ve oranlarındaki kalite veya durumudur.Frank Gehry’nin walt disney konser salonunda dış cephe olarak sunduğu yaklaşım,aynı malzeme ile çeşitlilik sunarak bütüncül bir tasarım oluşturmaktır.

Mimaride Teknoloji ve Günümüz


AKILLI EV TASARIMI


Akıllı evler hakkında birçok tanım birçok yorum bulunmaktadır. Bunlardan belli başlılarını sayacak olursak;- Akıllı evler öğrenebilenyaşam tarzları hakkında bilgi toplayıp buna göre ayaramalar yapabilen evlerdir.

– Akıllı evler otomatik olarak elektronik eşyaların kontrol edilebildiği evler
– Akıllı evler klimayı ve TV’yi eve gelmeden açabilmek için uzaktan kumandası olan bir evdir
– Akıllı evler bilgisayarınızdaki filmleri TV’de izlemenizi sağlayan bir evdir.
Gördüğünüz gibi akıllı evler denince birçok farklı kavram akla gelmektedir. Bunu sebebi akıllı ev kavramının sadece yapay us ile ilgili konularda kullanılmaması bu kavramın evin içine teknolojinin girdiği her konuda kullanılmasıdır. Yapat us ile ilgili kısımı diğerlerinden ayırmak başarılı bir sınıflandırmaya gitmekle mümkündür.
Akıllı Ev Sınıflandırılması
Akıllı evleri karakteristiklerine göre farklı kategorilere ayırmaya çalıştığımızda 3 ana kategoriye ayırabiliriz:
– Kontrol edilebilir
– Programlanabilir
– “Zeki” evler.
Peki bu üç sınıfa ayrılan evlerin sınıflara ayrılmasındaki etkenler nelerdir evlerin hangi özelliklerine bakarak bu sınıflandırmayı yapmaktayız?

Kontrol Edilebilir Evler
Kontrol edilebilir evler ev içindeki eşyların kontrol edildiği durumlardır.Bu tip evlerde evde yaşayanlar evdeki aletlerin birden fazlasını şimdikine göre daha etkin/verimli bir şekilde kontrol edebilirler. Yani ev ile etkileşimden çok evdeki teknolojik aletlerin kolaylaıkla kontrol edildiği bir durum söz konusudur. Bu tip evler de kendi aralarında kategorilere ayrılmaktadırlar:- Evdeki tüm eşyaların tek bir UK ile kontrol edildiği durumlar; Bu evlerde tüm elektronik aletler -TV DVD PC Fırın Kalorifer…- anı uzaktan kumanda ile yönlendirilmektedirler. Bu durumlarda kumanda bir saat kolye gibi giyilebilir bir kumanda olabileceği gibi daha büyük ve daha fonksiyonel bir kumanda da olabilmektedir.- Farklı aletlerin birbiriyle baglantılı oldugu durumlar: Bu evlerde elektronik aletleri tek bir merkezden kontrol edemesek de evdeki aletler – Kamera PC TV DVD Speaker – mümkün olduğunca birbirine bağlanmıştır. Böylelikle aletler arasında veri aktarımı sağlanabilir veya aletlerin senkronize çalışması sağlanabilir.
– Görünmez kontrol ünitesiyle yönetilen evler: Bu evlerde sese veya harekete duyarlılık gösteren sensorler yardımıyla görünmez bir kontrol mekanizması kurulmuş durumdadır.
o El çırpmayla TV açmak odaya girince ışıkların yanması..

Programlanabilir Evler:
Programlanabilir evler kontrol edilebilir evlere göre daha gelişmiş bir sınıftır. Bu sınıftaki vleri iki gruba ayırarak inceleyebiliriz:
– Zamana ve basit sensorlere tepki veren programlanabilir evler: Bu evlerde zamanlayıcı termostat gibi sensorlere cevap verebilen çevreden bu snesorler yardımıyla bilgi alıp tepki verebilen evlerdir. Fakat tabiki öğrenen diamik yapıda tepki veren evler değildirler.
o Sensorler yardımıyla havanın karardığını anlayan ve ışıkları yakan evler
o Ev sıcaklıgını ayarlayan evler– Belli başlı senaryolara sadık kalan evler. Bu evler statik programlama ile evde yaşayan insanların daha önceden girdiği eylem zincirine tepki verebilen evlerdir. Bu evlerde kullanılan yazılım tabiki güvenilir olmalıdır.
o Evlerin kötü yanı değişik bir senaryo istendiğinde sisteme statik olarak girilmesi gerekmektedir. Yine bir senaryodan memnun olmuyorsanız bu senaryoyu değiştirmek evdeki yaşayanlar tarafından yapılmak zorundadır. Yazılıma müdahale etme araştırma evlerindeki mühendisler tarafından yapılması çok kolay olabilir ama gerçek hayatta yaşlı birinsanın b değişiklikleri yapması çok çok zor olacaktır.
o Koltuka yatınca ısıkların sönmesi gibi.

Zeki Evler

Zeki evler programlanabilir evler ile benzerlik östermektedir. Fakat programlanabilir evlere göre dha gelişmişlerdir. Programlanabilir evlerde senaryo girişi yapılmaktayken zeki evlerde senaryo girişi yapılmaz. Zeki evlerin öğrenme yeteneği vardır.
Bu tip evler kendi kendine inceleyip buna göre kendi kurallarını ve senaryolarını yaratabilen sistemlere sahiptirler. Bunu yapabilmek için de öğrenme yeteneğine sahip yazılımlar gereklidir.
Zeki evler yaşayanların hergünkü hareketlerini izlerler tekrar eden hareketleri pattern leri ortaya cıkarırlar. Pattern belirlendikten sonra o durum için yapılacaklar belirlenir ve bir daha o pattern ile karşılaşıldığında uygun eylemler yapılır
Bu pattern belirleme tekniğinin tabiki kötü yanları vardır. Sonuçta insan hareketlerine göre bir pattern oluşturmaya çalışıldığındaninsanın ruh halinin karmaşıklığı her zaman aynı davranmayacağını göz ardı etmişmolmaktayız. İnsan beyni değşik durumlarda değişik tepkiler vermektedir. Hava 10 derecenin altına düştüğünde kaloriferlerin yanması patterni insanın soğuk havada oturmak istemesi durumda da çalışacaktır. Yani insanoğlunun karmaşık yapısının modellenmesi bu karmaşık yapıya dayanarak pattern belirlenmesi çok güvenilir olmayacaktır.Zeki evler “kaza algılama” gibi bir sisteme de sahiptir. Buna göre aralıksız olarak izlemekte olan ev farklı bir algılama oldugunda ev bu durumun anormal oldugunu anlayacaktır ve buna göre tepki verecektir.
o Hırsızlık
o Yangın
Zeki evlerin gerçekleştirilmesinde yazılımsal açıdan bazı zorluklar vardır. Öncelikle yazılm sisteminin cok iyi bir altyapısı olmalıdır çünkü bu sistem hiçbir zaman durmayacak devamlı girdiye sahip olacak bir yazılımdır. Bunun dışında ev her zaman sensorler yardımıyla olanları izlemelidir ki sensorlerin her zaman çalışır durumda olduğundan emin olunmalıdır. Sistem bu sensorler yardımıyla bilgi toplarken toplanan bu çiğ verinin çok iyi bir şekilde incelenmesi analiz edilmesi gerekmektedir. Bu oluşturulan doğru bilgiye dayanarak karmaşık algritmalar kullanılarak doğru pattern ler cıkarmalıdır. Yukarıda sayılan tüm bu yazılımsal işlemlein yapılması için güçlü bilgisayarlar gereklidir ki bu da beraberinde maliyet artışını getirecektir.

Orly Uçak Hangarı , Fransa

  Mühendis : Eugene Freyssinet Yapım yılı : 1916-1923  1923 yılında tamamlanan 85m açıklıkta , 300 m uzunlukta ve 56 m yükseklikteki bu bet...