Mimarlar ve iç mimarlar için proje süreci, tasarım ve teknik detayların tamamlanması ile sona ermiyor. Projelerin iş dünyasında müşterilere, yarışmalarda ve üniversite eğitiminde jürilere net bir şekilde anlatılması gerekiyor. Nitelikli bir proje dahi uygun şekilde anlatılmadığında, hak ettiği değeri göremeyebiliyor. Bu durum, mimarlık eğitiminde daha da fazla hissediliyor. Öğrencilerin zorlu ve kritik süreçlerinin sonucu, projelerin içeriği kadar sunumun kalitesi ile de belirleniyor. Mimari anlatım tekniklerinin temelini ise paftalar ile yapılan görsel sunumlar oluşturuyor. Mimari proje sunum paftası da tıpkı tasarım süreci gibi; estetik, özgün ve fonksiyonel çözümler yaratabilmeyi zorunlu kılıyor.
Görsel: Remortel, Product design intern
Sunum Paftaları Kaça Ayrılır?
Üniversite eğitimindeki proje dersleri içinde sürecin işleyişine ve eğitim müfredatına göre farklı sunum paftaları hazırlanabiliyor. Birçok stüdyoda, tasarımın ilk aşamasında öğrencilerden bir analiz paftası istenebiliyor. Projeye hazırlık amacıyla istenen analiz paftası, genellikle bir grup çalışması ile oluşturuluyor. Analiz paftaları; inşa edilmiş çevre, yeşil doku, araç sirkülasyonu, toplu ulaşım imkânı, nüfus yoğunluğu, güneş ışığı yönü ve rüzgar gibi verileri içeriyor. Tüm bu veriler görselleştiren öğrenciler; haritaları, infografik verileri ve istatistikleri paftaya net bir şekilde yansıtabiliyor.
Proje döneminin ilk zamanlarında, kimi stüdyolar tarafından istenilen bir diğer pafta tipi de konsept paftası oluyor. Konsept paftasında ana fikrin net bir şekilde ifade edilmesi gerekiyor. Ana fikri tanımlamak için eskizlerden, diyagramlardan ve çeşitli grafik ögelerden yararlanılabiliyor. Proje sürecinin başlarında geniş bir çerçevede sunulan analiz ve konsept paftaları, final jürisindeki sunum paftası içinde de kullanılıyor. Analizler ve konsept şemaları, projenin son hâlinin de yer aldığı final sunumunda genellikle kısa ve öz halleriyle yer alıyor.
Proje Sunum Paftalarının Temel Özellikleri
Sunum paftalarına, kullanım amacına göre farklı işlevler yüklenebiliyor. Teknik çizimlerden ve raporlardan oluşan sunum paftaları, sektördeki profesyonellere hitap ederken; yarışmalara gönderilecek paftalarda görsel ve estetik açıdan çok daha detaylı bir anlatıma yönelmek mümkün oluyor. Mimarlık ve iç mimarlık öğrencilerinin, final jürileri için hazırladıkları sunum paftalarında da bazı temel özelliklere dikkat etmeleri gerekiyor. Mimari sunum paftalarında genellikle, A0 ya da A1 kağıt boyutları tercih ediliyor. Paftalar çoğunlukla, tümü dikey olacak şekilde kullanılsa da bazı özgün düzenlemelerde yatay olarak da kullanılabiliyor.
Görsel: tr.wikipedia.org
Pafta hazırlarken, öğrencilerin ilk olarak görsel hiyerarşiye dikkat etmesi gerekiyor. Projenin ana fikrini en iyi anlatan görseli ön plana taşımak ideal bir paftanın ilk adımını oluşturuyor. Bu görsel; projenin yapısına göre plân, kesit ya da üç boyutlu model görseli olabiliyor. Proje konseptinin bir bakışta anlaşılabilmesini sağlayan görsel ya da çizim hangisiyse, onu ilk paftaya uygun ölçeklerde yerleştirmek, sunumun başarısını doğrudan etkiliyor. Tasarımda belirgin bir form varsa, bu formu da konsept ile birlikte öne çıkarmak yararlı oluyor.
Sunum Paftası Hazırlamanın Püf Noktaları
Bazı detaylara dikkat ederek sunum paftaları ilgi çekici bir hâle getirilebiliyor. Renk seçimi bu detayların başında geliyor. Arka plan rengi için, beyaz en iyi seçenek olarak gözükse de bazı özgün düzenlemelerde koyu renkler de tercih edilebiliyor. Bütünlük hissiyatı verebilen güçlü bir görsel dil için; gölgeler, ara tonlar ve degrade arka planlar kullanılabiliyor. Plan ya da kesit gibi belirli çizimleri vurgulamak için ise öğrenciler kontrast renklere sahip bir arka plan oluşturuyor. Paftada yazı kullanırken de abartıya kaçmamak gerekiyor. Özellikle konseptin anlatıldığı kısımlardaki önemli noktaların, uzaktan okunabilecek boyuttaki modern fontlar ile öne çıkması sağlanabiliyor.
Tasarım paftası hazırlarken görsellerin arasındaki boşlukları iyi ayarlamak için görünmez gridler kullanılabiliyor. Dolu-boş dengesi ideal bir şekilde ayarlanmış paftalar, izleyicilerde etkileyici bir imaj bırakıyor. Plan, vaziyet planı, kesit, görünüş ve üç boyutlu modelleme görsellerini bir araya getirmek için genellikle piksel tabanlı Adobe Photoshop programı tercih ediliyor. Yine vektör tabanlı Adobe Illustrator tarzı programlar da şık sunum paftaları hazırlamak için gerekli olan birçok özelliği barındırıyor.