Ana i├žeri─če atla

Malzemede Tokluk Nedir

 


Her ne kadar mukavemet, tasar─▒m─▒n ba┼čl─▒ca geleneksel parametresi olsa da, tek veya en ├Ânemli ├Âzelli─či de─čildir. Bir malzemenin, sadece tek bir ├Âzelli─če sahip olmas─▒ sebebiyle kullan─▒m─▒na uygun olmas─▒ d├╝┼č├╝n├╝lemez. Genellikle uygun bir ├Âzellikler kombinasyonu g├Âstermelidir. M├╝hendislik yap─▒lar─▒ konusunda mukavemetin toklukla ba─člant─▒l─▒ incelenmesi ├Ânemlidir, ├ž├╝nk├╝ deneyler g├Âstermi┼čtir ki, s├╝r├╝nmenin olu┼čturu─ču s─▒cakl─▒─č─▒n alt─▒nda olu┼čan kullan─▒m hasar─▒ genel plastik distorsiyonun bir sonucu de─čil fakat, genel akman─▒n alt─▒nda olu┼čan nominal gerilmeler sebebiyledir.


Eski tasar─▒m prosed├╝rleri toklu─ču ├Ânemli ├Âl├ž├╝de dikkate almazlard─▒. Ge├žmi┼čte b├╝y├╝k yap─▒lardaki hatalar az g├Âr├╝len bir olay de─čildi, ancak s─▒kl─▒kla da olu┼čmazd─▒, ├ž├╝nk├╝;

  1. D├╝┼č├╝k tasar─▒m gerilmeleri olu┼čturuldu─čunda y├╝ksek emniyet fakt├Ârleri kullanmak yayg─▒nd─▒,
  2. Birle┼čtirme metotlar─▒ mekanikti, c─▒vatalama ve per├žinleme gibi, b├Âylece b├╝y├╝k bir yap─▒n─▒n bir k─▒sm─▒ndaki hasar─▒n b├╝t├╝n yap─▒ya yay─▒lmas─▒ ├Ânlenirdi,
  3. Olduk├ža zay─▒f malzemelerin kullan─▒m─▒, b├Âlgesel plastik deformasyonlar─▒ taraf─▒ndan kar┼č─▒lanan gerilme yo─čunluklar─▒na olanak tan─▒rd─▒. Bu durum, y─▒llar s├╝resince kademeli olarak de─či┼čti. M├╝kemmel bilgisayar tasar─▒mlar─▒n─▒n, artan kullan─▒m─▒, d├╝┼č├╝k emniyet fakt├Ârlerinin kullan─▒m─▒n─▒ da beraberinde getirdi; ├Ârne─čin ┼čimdilerde kaynak en ├Ânemli birle┼čtirme metodudur.

Ger├žekte, istenilen toklu─ču sa─članmas─▒ ancak, t├╝m kullan─▒m s─▒cakl─▒klar─▒nda tok olan bir malzeme elde edilebilir. Sorun ┼čunlar─▒ bilmektir:

  1. Makul bir maliyetle tatminkar performans elde etmek i├žin hangi tokluk derecesi aranmal─▒d─▒r?
  2. Derecelendirerek nas─▒l s─▒n─▒fland─▒rabiliriz? Belirli bir mukavemet derecesinde, artan tokluk demek artan maliyet demektir ve tasar─▒mc─▒ istenilen tokluktan da y├╝ksek toklu─ču arzu etmez.

Tokluk Nedir?

Tokluk, k─▒r─▒lmaya kar┼č─▒ g├Âsterilen diren├žtir. Toklu─čun yoklu─ču “gevreklik” terimiyle tan─▒mlan─▒r. Ayr─▒ca bir malzeme k├╝├ž├╝k bir kuvvet sarfiyat─▒ ile de k─▒r─▒labiliyorsa ayn─▒ ┼čekilde tan─▒mlan─▒r.

Hatalar─▒n k─▒r─▒lma sebebiyle olu┼čmas─▒ndan ├Ânce, hatan─▒n ba┼člayabilece─či bir kusur olmas─▒ gereklidir. S├╝nek k─▒r─▒lma, ikinci faz partik├╝llerinin veya metal d─▒┼č─▒ malzemelerin ├ževresinde y├╝ksek enerjili ortak y├╝zeylerde olu┼čan ayr─▒lmalarla olu┼čturulan bo┼čluklardan ba┼člar; e─čer ikincil faz partik├╝llerinin belirli bir malzeme t├╝r├╝nde hacimsel k─▒r─▒lmas─▒ azal─▒rsa, bunu takiben s├╝nek k─▒r─▒lmaya dayan─▒m artar. Bu durum, malzemenin ne kadar temiz olursa k─▒r─▒lmaya o kadar dayan─▒kl─▒ olmas─▒ sonucunu do─čurur. Y├╝ksek mukavemetli malzemelerde de, malzemeyi daha temiz hale getirmekle yorulma dayan─▒m─▒ artt─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r.

Gevrek k─▒r─▒lma halinde ba┼člang─▒├ž kusuru, verilen bir gerilme derecesinde h─▒zl─▒ yay─▒lma olu┼čmadan ├Ânce, belirli bir kritik boyuttan daha b├╝y├╝k olmal─▒d─▒r. Bu ├žatlak, h─▒zl─▒ so─čumadan dolay─▒ olu┼čan bir ├žatlak veya bir kaynak ├žatla─č─▒ gibi ├Ânceden var olan bir hata olabilir veya mikro bo┼čluklar─▒n birle┼čmesi ile meydana gelen bir s├╝nek k─▒r─▒lma olu┼čturabilir.

D├╝┼č├╝k mukavemetli malzemelerin kullan─▒m─▒ m├╝mk├╝n oldu─čunda durum ├žok daha basitle┼čir. Bunlar genellikle do─čal olarak yumu┼čak ve s├╝nektir. Yorulma mukavemeti d├╝┼č├╝kt├╝r. D├╝┼č├╝k s─▒cakl─▒ktaki ├želikler hari├ž, y├╝ksek mukavemetli malzemelerde problem daha zordur. Bu malzemeler de, benzer ┼čekilde d├╝┼č├╝k toklu─ča sahiptir, b├Âylece k─▒r─▒lma h─▒zl─▒ ve muhtemelen k├Ât├╝d├╝r.

Bu t├╝r saptamalar ile yap─▒ malzemelerinin mukavemetinin 300 MPa gibi baz─▒ limit de─čerlerini asla a┼čmayaca─č─▒n─▒ ileri s├╝rer, ├ž├╝nk├╝ bu mukavemet d├╝zeyinde elastik zorlamalar %2’yi a┼čabilir ve b├Âylece kararl─▒ olmayan ├žatlak yay─▒lmas─▒ i├žin geni┼č bir elastik zorlama enerjisi rezervuar─▒ sa─člayabilir.

KAYNAK : https://www.muhendisbeyinler.net/malzemede-tokluk-nedir/

Yorumlar

Bu blogdaki pop├╝ler yay─▒nlar

Emlak Sekt├Âr├╝n├╝ Yak─▒n Gelecekte Neler Bekliyor?

Yak─▒n gelecekte sekt├Ârleri de─či┼čtirebilecek teknolojiler ├╝zerine yazd─▒─č─▒m─▒z yaz─▒lara, emlak sekt├Âr├╝ ile devam ediyoruz. Bu teknolojilerin  turizm  ve  sa─čl─▒k  sekt├Âr├╝nde oldu─ču gibi emlak sekt├Âr├╝nde de b├╝y├╝k de─či┼čiklikler getirme potansiyeli mevcut. Portfoy├╝ Gezmek Kolayla┼čacak D├╝┼č├╝n├╝n belli bir s├╝re boyunca il d─▒┼č─▒nda ya┼čayacaks─▒n─▒z ve bunun i├žin ev aray─▒┼č─▒ i├žerisindesiniz. S├╝rekli oraya gidip, ev bakamayaca─č─▒n─▒za g├Âre; sanal ger├žeklik birimleri sayesinde, evi g├Ârmeden i├žindeymi┼č gibi hissedebileceksiniz. Tek yapman─▒z gereken evin sanal ger├žeklik uygulamas─▒n─▒ indirmek ve ard─▒ndan sanal ger├žeklik birimi ├╝zerinden izlemek. Sanal ger├žeklik birimine ┼čimdiden o kadar para verilir mi demeden,  Google Cardboard ‘u hat─▒rlatmak isterim. Ayn─▒ ┼čekilde in┼čaat firmalar─▒ kullanacaklar─▒ art─▒r─▒lm─▒┼č ger├žeklik ve sanal ger├žeklik teknolojileriyle, sat─▒┼č a┼čamas─▒nda olan evin krokilerini tabletlerden aktarabilecek. ├ťlkemizde bu alanda ├žal─▒┼čma g├Âsteren firmalardan olan  Pandora , in┼čaat firmalar─▒na destek

Orly U├žak Hangar─▒ , Fransa

  M├╝hendis : Eugene Freyssinet Yap─▒m y─▒l─▒ : 1916-1923  1923 y─▒l─▒nda tamamlanan 85m a├ž─▒kl─▒kta , 300 m uzunlukta ve 56 m y├╝kseklikteki bu betonarme yap─▒ ,ilk bak─▒ld─▒─č─▒nda uzun tonoz kabuk gibi alg─▒lanmas─▒na ra─čmen str├╝kt├╝rel y├Ânden bir k─▒sa tonoz kabuktur.Alttaki ┼čekilde g├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi 2 kaburga aras─▒ mesnet mesafesi olarak d├╝┼č├╝n├╝lmelidir.Bu k─▒sa tonoz kabuk , zincir e─črisi bi├žiminde olup k─▒sa aral─▒klarda katlanm─▒┼č y├╝zeylerle peki┼čtirilmelidir.Ba┼čka bir deyi┼čle, yap─▒m─▒ zor ve pahal─▒ olan takviye kaburgalar─▒ yerine silindir y├╝zeyi ile katlanm─▒┼č y├╝zeylerin kombinasyonuna gidilerek bi├žimden ├Ât├╝r├╝ kazan─▒lan sistem rijitli─či art─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. Tonoz kabuk, kenarlar─▒ndan temele ankastre ba─čland─▒─č─▒ndan kenarlar─▒n a├ž─▒lmas─▒n─▒ ├Ânleyecek ek ├Ânlemlere (├Ârne─čin gergi elemanlar─▒na) gerek kalmam─▒┼čt─▒r.Kabuk sistemin t├╝m├╝ ,kayar bir kal─▒p yard─▒m─▒yla yerinde d├Âk├╝lm├╝┼čt├╝r.Hem yap─▒m y├Ântemi, hem de ge├žti─či a├ž─▒kl─▒k ve ula┼čt─▒─č─▒ serbest y├╝kseklikte d├Âneminin ├Ânemli yap─▒lar─▒ aras─▒nda yer alm─▒┼čt─▒r.  Kaynak:Prof. Dr.

├çTS-2 Yap─▒ M├╝hendisli─či ve Stati─či Notlar─▒

  Yap─▒ M├╝hendisli─či Yap─▒ : Kendi a─č─▒rl─▒─č─▒ndan , ├╝zerine etkiyen d─▒┼č y├╝klerden ve kullan─▒m─▒ndan ortaya ├ž─▒kan y├╝kleri ta┼č─▒yan ve zemine aktaran bir ara├žt─▒r. Rijitlik : Yap─▒da y├╝klerden meydana gelen yer de─či┼čtirmelerin s─▒n─▒rl─▒ tutulmas─▒d─▒r. Stabilite : Yap─▒daki yer de─či┼čtirmeleri ve ┼čekil de─či┼čtirmeleri s─▒n─▒rlamak suretiyle yap─▒n─▒n y─▒k─▒lmas─▒na direnmesidir. Y├╝kler : Yap─▒ a─č─▒rl─▒─č─▒ , r├╝zgar ve deprem etkileri ile ─▒s─▒ de─či┼čmeleri , farkl─▒ temel oturmalar─▒ , s├╝nme , b├╝z├╝lme vb. sonucu olu┼čan ┼čekil de─či┼čmesi gibi ├že┼čitli fiziksel etkilerdir. Y├╝kler i├žin 1.s─▒n─▒fland─▒rma : Yer├žekimi + ├çevresel ve di─čer ├že┼čit y├╝kler Y├╝kler i├žin 2. s─▒n─▒fland─▒rma : Statik y├╝kler + Dinamik y├╝kler Y├╝kler i├žin 3. s─▒n─▒fland─▒rma : Yay─▒l─▒ y├╝k + Tekil y├╝k Kuvvet ├žifti ve Moment : Bir cismin d├Ânmesi , bir otomobil direksiyon simidinin d├Ânmesi ├╝zerinde de g├Âsterilebilir.Cismi sola ya da sa─ča d├Ând├╝rmek i├žin birbirinden a uzakl─▒kta olan kollar arac─▒l─▒─č─▒ ile cisme e┼čit ama ters y├Ânlerde iki p kuvveti uygulanmaktad─▒r.Bu ┼ček